De transitie hapert. België koolstofarm krijgen blijft een weerbarstig verhaal. In Warschau bengelden we schamel achteraan. We dienden toe te geven wat al lang geweten was: onze 2020 doelstellingen zijn niet haalbaar. Versnippering op regionaal en organisatorisch vlak leiden tot een bloedeloze impasse. Als de blinden van Breugel waggelen we een toekomst in op basis van “korte termijn denken”, “afwezigheid van goed bestuur” en het “ontbreken van een duidelijk strategisch kader” zoals het nationaal onderpresteren verklaard werd door de nieuwe voorzitter van de Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling, Magda Aelvoet.

Gelukkig geven enkele verlichte lieden van onze federale administraties de moed niet op. Met een nieuw initiatief (http://www.klimaat.be/2050) trachten ze een zwalpend schip terug op koers te krijgen. Het roer van dienst is een nieuwe rekentool en een rapport: “Scenarios for a Low Carbon Belgium by 2050″ wat zoveel betekent als “Hoe gaan we België koolstofarm maken tegen 2050?”. (Links: Samenvatting en Volledige Rapport)

Onze mening (waar zijn de zeronauts in de regering?)

Het rapport wordt gekenmerkt door veel goede wil en een pak halfbakken conclusies. Zoals Bernard Mazijn het stelde: “Ik vrees dat dit rapport jullie te comfortabel doet voelen.” Wij misten vooral de terugkoppeling naar onszelf, de burgers van dit land. Vreemd want gedurende presentatie stond onze collectieve verantwoordelijkheid centraal - onthou de woorden “met zijn allen”, “ensemble”, “allen”, “gedragsverandering”, …. Ons bescheiden vermoeden is dat het engageren van “het collectief” veel meer vraagt dan de mening van 150 experts. “Men is er zich bewust van”, werd er verteld maar de antwoorden tijdens het vraaggesprek bleven steken op het niveau van groepsaankopen, gedeeld wonen, en de holle slogan “iedereen kan duurzame keuzes maken, elke dag”, yeah… sure. Voor de ware zeronaut valt het geheel dus te licht uit maar we halen er voor u het beste naar boven, en een beetje kritiek.

De rekentool (Creëer je eigen scenario’s)

Een vernuftig stukje webapplicatie dat toelaat met veel knopjes te spelen. De bedoeling is dat we zelf onze visie op een koolstofarm België 2050 simuleren. Wij probeerden voor zeronaut de 100% te halen maar dat lijkt onmogelijk (hierzo). Het ding heeft vooral een educatieve waarde (duurzaamheid, complexe systemen, …). Hoewel hevig gepromoot door de gezagvoerende opperambtenaar en zijn baas federaal staatsecretaris van leefmilieu Melchior Wathelet zal het vele werk dat in het ontwikkelen kroop relatief weinig respons krijgen.

Een map van koolstofarme initiatieven in België en Europa

De initiatieven dienen overheidsgesteund te zijn, een interessant overzicht. Let op Limburg – de streek van de steenkooldelvers munt uit in antikoolstofinitiatieven. Revenge, a dish eaten cold…

Het plan: 80% tot 95% minder broeikasgassen uitstoten in 2050

De eerste grafiek van het rapport is direct een miskleun. Afgaand op de hellingsgraad in het midden van de grafiek projecteert men hier verwachte snelheden van NMBS treinen tot 2050. Weergegeven met een weinig fraai samenspel van lijnen en kleuren.

Nota: Die -5,1% per jaar is geen lineare extrapolatie maar een pijl, symbool van “een utopie”.

Het rapport zelf: “Economische groei komt niet in het gedrang”

Een bijzonder bevreemdende conclusie nadat gesteld werd dat “computing external costs and benefits of the scenarios, (…), fall beyond the scope of this study.” Via 5 scenario’s die vertrekken van het 2020 scenario van de EU – dat we al niet halen - schetst men dan mogelijke toekomsttrajecten…

Het kern (core) scenario lijkt het belangrijkste: op alle vlakken zoveel mogelijk doen maar vooral redelijk blijven. De 95% doelstelling wordt als onmogelijk aangenomen, zoveel werd impliciet bevestigd door het gehamer op de 80 door de heer Wathelet. De grafiek vindt u hieronder.

Mijlpalen: handig overzicht

Met dank voor dit handige schema. Een duidelijke en bruikbare beleidsbenchmark.

De conclusies.

(Dit artikel werd aangepast - ingekort - door de auteur op 28/11)