In een opgemerkt rapport ”Towards the circular economy” breekt de Ellen MacArthur Foundation een lans voor de kringloopeconomie. (De wereldberoemde solo-zeilster Ellen MacArthur werd zich naar eigen zeggen bewust van de problematiek tijdens een zeiltocht om de aarde.) Kort geschetst wil de kringloopeconomie een oplossing bieden aan de grondstofhonger van onze huidige verbruikerseconomie. De kringloopeconomie zet in op recycleren, hergebruiken, herstellen (in wisselende volgorde) en nieuwe diensten om materialen langer in gebruik te houden. Om die transitie waar te maken, is er bij voorbeeld nood aan nieuwe design van producten die hergebruik, herstellen en recycleren eenvoudiger maakt. De producten bevatten als het ware de genetische code voor hun terugkeer in de kringloop na gebruik.

Wasmachine leasen

Concreet kan dit betekenen dat een wasmachine (zie tabel onder) niet langer verkocht wordt maar ge-leased. De producent van de machine is er dan bij gebaat dat de machine langer meegaat, makkelijker kan worden hersteld en eventueel na gebruik gedemonteerd worden voor het hergebruik van de materialen. Bovendien kan de producent er voordeel bij hebben dat detergenten worden gebruikt die zowel goed wassen, als de machine sparen. Het nut van de gebruiker situeert zich meer op dienstniveau: propere kleren. Bovendien bezit de consument niet langer een apparaat dat vroeg of laat moet worden gedumpt.

Eco-effectief

De kringloopeconomie concentreert zich meer op eco-effectiviteit dan eco-efficiëntie. Waar ‘efficiëntie’ vooral de aandacht vestigt op minder materialengebruik, bekijkt een effectiviteitsaanpak eerder hoe een product het doet in de hele kringloop.

Het rapport van de Ellen MacArthur Foundation is een absolute leestip. Wie de tijd niet vindt, kan hieronder door de figuren bladeren.

Stijgende vraag om grondstoffen

Tekort aan recyclage

Kansen met bouwmaterialen

Scherpe prijsstijgingen van grondstoffen

Volatiele grondstofprijzen

Systeemmodel van de kringloopeconomie

Positieve effecten op meerdere niveau’s

Materialen langer in omloop: textiel

Minder materialenverbruik

zeronaut-EMF-kringloopeconomie-009

Illustratie: hergebruik van materialen in mobiele telefoons

Illustratie: hergebruik bij mobiele telefoons

Illustratie: renoveren en opknappen: voertuigen

Illustratie: renoveren en opknappen: voertuigen

Illustratie: leasen van wasmachines

Biologische materialen

Bouwstenen van de kringloopeconomie

Bouwstenen van de kringloopeconomie

Potentieel van kringloopeconomie per industrie

Besparingen van de kringloopeconomie

Invloed op de grondstofprijzen

Effect op tewerkstelling

zeronaut-EMF-kringloopeconomie-021

Product-levenscyclus: zwakke schakels

De hergebruikeconomie

Drivers van de kringloopeconomie