State of the Arts: kunstenaars tegen dystopia

State-of-the-arts

Laten we een toekomstig dystopia voor de geest halen : een maatschappij waar de economie aanbeden wordt boven alles , waar sociale structuren - ontstaan uit een idee van solidariteit - worden vervangen door privatisering en concurrentie, waarin vrije handel tot ongelijkheid leidt en grote bedrijven de energiebronnen van de wereld controleren. Wat is ‘the State of the Arts’ in zulke wereld? Op 6 november buigen kunstenaars zich over die vraag in een open symposium in de Brusselse Beursschouwburg.

In België leven wij in een maatschappij die nog waarde hecht aan maatschappelijk welzijn en cultuur. Maar de mogelijkheid van de hierboven beschreven nachtmerrie, waart rond achter de schermen, bespiedt ons van alle kanten en koloniseert onze persoonlijkheden.

‘State of the Arts ‘ is een oproep aan alle kunstenaars om samen te komen om de huidige situatie in België onder de loep te nemen, te kijken hoe we ons als kunstenaars willen positioneren en welke acties we willen/kunnen ondernemen. Iedereen kan actief deelnemen aan het WerkSymposium waarin korte lezingen afgewisseld worden met debatten aan verschillende werktafels. Elke werktafel buigt zich over een specifieke onderwerp, vraagstelling of organisatie met betrekking tot de vraag : Hoe kunnen we onszelf als kunstenaars organiseren op een autonome manier?

Voorbeelden van debattafels zijn: Kunnen kunstenaars zich organiseren als een ‘gilde’; Kan er een ‘schaduwkabinet voor de kunsten’ opgericht worden; Welke concrete voorstellen kunnen kunstenaars aan de verschillende politieke partijen doen? Hoe kunnen kunstenaars werken aan de synergie, dynamiek, continuïteit en impact van hun acties; Moet kunst zich als een sociaal en reflectief medium politiek engageren, waar liggen haar verantwoordelijkheden?; Welke alternatieve vormen van zelf-organisatie en uitwisselingen kunnen kunstenaars opzetten? Elke debattafel wordt in goede banen geleid door een tafelverantwoordelijke onder wie Nicolas Galiazzi, Michiel Vandevelde, Michiel Reynaert, Ruben Deroo, Wendy Van Wynsberghe, Bart Vandeput, Christoph Ragg, An Mertens en Rasa Alksnyte, Linda Suy en Katrien Reist, Lilia Mestre en Loes Jacobs, Trudo Engels, ….

De lezingen tijdens State of the Arts:

  • Creatieve industrieën en neoliberale cultureel beleid - Robrecht Vanderbeeken
  • Het artiestenstatuut en de positie van de kunstenaar als werknemer - Kobe Matthys
  • Kunst als een politiek standpunt en sociaal engagement - Wouter Hillaert
  • De culturele crisis in Nederland en wat kunnen we ervan leren - Leen Laconte
  • Kunst en geld, kunst vers geld - Bernard Lietaert

State of the arts vindt op 6 november plaats in de Brusselse Beurschouwburg en is een initiatief van Einat Tuchman en Gosie Vervloessem. Meer info: www.stateofthearts.be

Stiglitz

Michel Bauwens redt de wereld

Stiglitz

In een opiniebijdrage op de website van de New York Times geeft Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz een zeer somber beeld van de armoede in wat voornamelijk de rijke landen zijn. Een must-read artikel vol feiten en cijfergegevens over armoede. Veel scherper kan je een debat niet stellen dan met cijfers over kinderen die in armoede opgroeien. Het antwoord van Stiglitz is streven naar ‘shared prosperity’, dus ook ‘shared value‘.

“Some countries will be succesfull in creating shared prosperity - the only kind of prosperity that I believe is truly sustainable”, Joseph E. Stiglitz

Stiglitz heeft het ook over het tegengestelde daarvan: een wereld met ‘gated communities’, waarin superrijken zich opsluiten in beschermde enclaves met bewaking, prikkeldraad, toegangscodes en camera’s.

Open kennis leidt naar gedeelde welvaart

Na een inspirerende lezing van P2P-paus Michel Bauwens (Kaaitheater, 15 oktober 2013) lijkt het plots evident hier de link te leggen met kennis die opgesloten zit in ‘Intellectual Property’ en patenten. Dat zijn de ‘gated communities van de kennis’. Want wat is het gedeelde nut of de gedeelde waarde van het opsluiten van kennis? Ik heb begrepen dat open kennis sneller aangroeit, sneller verbetert en meer aanleiding geeft tot gedeelde waarde en gedeelde welvaart. Dus, break down that wall.

Het boek en de open source versie

de-wereld-reddenMichel Bauwens heeft samen met Jean Lievens zonet het boek “De wereld redden, Met peer-to-peer naar een postkapitalistische samenleving” uitgebracht. Wie de kracht van peer-to-peer beter wil vatten, vindt alle grondstof bij Michel Bauwens die op knappe wijze de historische draagwijdte analyseert. De teksten van Michel Bauwens vind je ook online via de P2P Foundation, helemaal open source.

Bruto Nationaal Geluk waait over uit Bhutan

Op woensdag 9 oktober om 20u wordt in boekhandel De Groene Waterman (Antwerpen) een nieuw boek voorgesteld over Bruto Nationaal Geluk, een ontwikkelingsconcept dat vanuit het onooglijke Koninkrijk Bhutan is komen overwaaien.

Het boek wordt gepubliceerd door Lannoo en ontstond onder impuls van de Universiteit van het Algemeen Belang (UAB). Maarten Desmet, een jonge architect en sinds jaren activist en bestuurslid binnen de UAB, kwam enkele jaren geleden terecht in de Bhutaanse hoofdstad Thimpu in het kader van een stedenbouwkundig project. Het concept van Bruto Nationaal Geluk intrigeerde en inspireerde en hij bracht het mee terug naar ons land als aanzet tot een reflectie over wat dit voor ons in het Westen kan betekenen.

9 dimensies

De basisidee is in feite gemakkelijk te begrijpen. Bruto Nationaal Geluk daagt een gemeenschap uit om haar vooruitgang niet alleen te meten aan een groei van materieel welzijn (zoals gemeten door economische grootheden zoals Bruto Nationaal Product) maar aan verbetering over een breder spectrum van individuele en maatschappelijke ontwikkelingsdomeinen. In Bhutan wordt concreet gekeken naar negen dimensies, namelijk mentaal welzijn, gezondheid, onderwijs, evenwichtig tijdsgebruik, deugdelijk beleid, sociaal kapitaal, culturele verscheidenheid en veerkracht, welvaartspeil, en ecologische diversiteit en veerkracht.

15 denkers

De vraag is dan hoe we dit vanuit een duurzaamheidsperspectief aantrekkelijke idee in onze eigen samenleving gestalte kunnen geven. Maarten Desmet nodigde ruim 15 denkers van bij ons uit om daar hun visie rond toe te lichten. Bijdragen in het boek komen ondermeer van Rik Pinxten, Bernard Lietaer, Francine Mestrum, en Jef Peeters. Op de avond van de boekvoorstelling zelf gaat Maarten in gesprek met co-auteurs Yasmine Kherbache en Gunter Pauli.

Links:

  • Uitgeverij Lannoo: Bruto Nationaal Geluk. Bhutan inspireert de wereld
  • The Centre for Bhutan Studies: Gross National Happiness
Rajendra Pachauri, chair of the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), photo by Kris Krüg for PopTech

De economische groei herdenken

Rajendra Pachauri, chair of the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), photo by Kris Krüg for PopTech

Rajendra Pachauri, chair of the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), photo by Kris Krüg for PopTech

“Het is vijf voor twaalf”, predikt Rajendra Pachauri. Als hoofd van de groep wetenschappers die het zevenjaarlijks rapport over de klimaatverandering publiceren, kan hij het weten. 27 september is zijn grote dag. Het eerste deel van zijn nieuw klimaatrapport - het 5de - wordt dan geopenbaard. Het belang ervan is moeilijk te onderschatten. De meeste regeringen zullen een deel van hun beleid voor de komende zeven jaar er op afstemmen.

We kunnen zelf kiezen hoe we met de natuur omgaan“, vervolgt hij, “het gaat zoals met boekhouden: wat we verbruiken, moeten we ooit vergoeden.” Hij werkt samen met honderden wetenschappers verspreid over de planeet. Het eerste deel van het rapport verzamelt vrijwel al de wetenschappelijke kennis over de klimaatverandering. “Mag ik toevoegen dat de mensheid zijn openstaande rekeningen compleet heeft genegeerd, verwaarloosd en totale onverschilligheid heeft getoond?”

En dan zegt hij het. Dat het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen nog steeds mogelijk is. Maar dat alle landen hun houding ten opzichte van economische groei dan dienen te herdenken. Het viel me op dat zelfs climateprogress deze vaststelling vergat te vermelden.

Economische groei herdenken dus? [...hier nam ik even adem, klikte weg naar Facebook, waar ik mijn account ook al zo lang wil afsluiten, en zag Plan C een artikel delen, "Economists forecast the end of growth"...]. De signalen zijn er. Growth shrinks. In de klassieke zin tenminste. Terwijl oproepen voor verandering gelanceerd worden, is er reeds een enorme groei aan initiatieven in de marge van de gevestigde trends. Initiatieven als het P2P netwerk, Peers, sharing en permacultuur zijn slechts enkele van de symptomen en ijkpunten van een maatschappij in een reeds langdurige transitie. Rajendra Pachauri mag dus rustiger slapen, het her-bedenken is bezig.

Ondertussen bestuderen de wetenschappers het effect van smeltende permafrost, gashydraten en andere onzekerheden. Dat kan dan in het rapport van 2020. Wachten op de eventuele uitputting van grondstoffen om ons gedrag te veranderen is onverantwoord. We hebben slechts een kritische massa nodig om met zijn allen te kunnen bewegen.

Brussel op zijn bessst

Beaum_Kunstberg4_1200

“Bessst” organiseert van 21 april tot 5 mei 2013 een hele reeks wandelingen, fietstochten en andere activiteiten rond stiltebeleving in Brussel.

Dit thematisch project dat stilte, stedelijkheid, erfgoed en sport verbindt, maakt enkele boeiende, minder bekende intiatieven meer zichtbaar. Zo kan je naast Brussel, de stilte, ook OSP en Constant vzw, Q-O2, FoAM, Vormingplus Citizenne en OKNO beter leren kennen.

Vrije software

Voor bessst ontwikkelt OSP een opvallend verstilde website die “de gelaagdheid van de stilte-ervaring wil benaderen”. OSP Open Source Publishing is een grafisch ontwerpcollectief dat enkel gebruik maakt van vrije, open source software op die manier zijn ze sterk gelinkt met Constant vzw. Vanuit Brussel werkt OSP met opdrachtgevers in Europa en geeft workshops op scholen zoals ESAD Valence (Frankrijk), Merz Akademie Stuttgart (Duitsland), Piet Zwart Instituut Rotterdam (Nederland) en the Royal College of Art London (Groot-Brittannië).

Op de onthaalpagina krijg je een sfeervolle fotoslideshow, verder biedt de website een activiteitenkalender, veel informatie over diverse projecten én een kaart, die ze zelf een atlas noemen, waarop je jouw eigen favoriete plekje kan pinnen.

Kruidenwandeling

OKNO, een kunstenaarsorganisatie die vanuit een doe-het-zelf-attitude werkt met media, technologie en ecologie, biedt bijvoorbeeld een kruidenwandeling begeleid door kunstenaar en herboriste Nathalie Hunter aan. De wandeling begint aan de vijvers van Elsene en eindigt in OKNO’s daktuin aan het kanaal in Molenbeek, waar in de buitenkeuken met de gevonden kruiden wordt gekookt. Oude verhalen en gebruiken worden getoetst aan hedendaagse kennis. Geïnteresseerden kunnen in de bibliotheek meer achtergrondinformatie vinden over wilde en medicinale planten, kruidenbereidingen en andere ecologische en technologische onderwerpen.

Je kan ook geblinddoekt op een ontdekkingstocht uitgerust met audiorecorder en microfoon. Een tocht om stil te staan bij de klank van de stad samen met geluidsartieste Els Viaene. Deze workshop “Kijk met je oren. De Stad Spreekt” wordt georganiseerd door Q-O2 in het kader van Tuned City.

Bomen uit sluikafval

Qua vormgeving werden de kunstenaars van ‘Project Bosch’ uitgenodigd om op de diverse parcours op hun creatieve, artistieke, sportieve en ludieke ding te doen. Hun bomen uit sluikafval heb je misschien al eens opgemerkt? Voor Bessst gaan ze nog een stap verder. Op Stadskriebels nodigen de kunstenaars je uit om mee te werken aan ‘Parkour Plancher’. Een houten structuur in beweging: vooraan komen er planken bij, achteraan worden die weggehaald om vooraan weer toegevoegd te worden. Dit door mensen die de planken aan elkaar verbinden, doorgeven, zelf als plank functioneren. Iedereen kan meedoen.

Brussel op zijn Bessst?

Website: http://bessst.be