Contact Us

Use the form on the right to contact us.

You can edit the text in this area, and change where the contact form on the right submits to, by entering edit mode using the modes on the bottom right. 

28 Vrijheidslaan
Koekelberg, Brussel, 1081
Belgium

+32 497552244

Blog

Open blog ter ere van de duurzame revolutie.

Permacultuur, ideologie of wetenschap?

Esmeralda Borgo

Is permacultuur een ideologie of een wetenschap? Als ik denk aan de vele ggo-debatten (ggo=genetisch gemodificeerd organisme) die ik al heb zien passeren (of waar ik zelf aan deelnam), was er altijd een moment waarop de ggo-technoloog de ngo’s verweet dat ze geen wetenschappers maar ideologen zijn, luddieten zelfs,  tegen elke vorm van technologische vooruitgang. Mijn antwoord op de vraag of volgens mij permacultuur een ideologie of een wetenschap is, vind je hieronder. Het is meteen ook een antwoord aan de ggo-technoloog van dienst. 

Permacultuur vertrekt vanuit dezelfde probleemanalyses als deze die we zien in het duurzaamheidsdebat, maar is verder vooral een oplossingsgerichte manier van denken. Die oplossingen worden wel vanuit een bepaalde invalshoek bekeken, en dat is een andere invalshoek dan deze van waaruit het gros van de wetenschappers vandaag kijken. Bijvoorbeeld. Bij gangbare landbouw gebruikt men pesticiden. En via ondermeer wetenschappelijk onderzoek gaat men dan bekijken of er misschien iets minder schadelijke stoffen kunnen gebruikt worden. Of een andere actieve stof, waar misschien wat minder van nodig is. Maar men blijft ervan overtuigd dat die pesticiden nuttig zijn. En dat ook kunstmeststoffen nodig zijn. Vanuit dat geloof blijft de gangbare voedselproductie inzetten op kunstmest en pesticiden, ook al richten die extreem veel schade aan, ondermeer aan de bodem, met alle risico’s voor de toekomstige voedselzekerheid vandien.

DSC_0215

Van domineren naar participeren

Ergens groeit het besef wel dat deze chemische landbouw aan het falen is, en wat doet het gangbare regime dan: ze zetten in op gentechnologie. Opnieuw een reductionistische benadering van “één probleem – één oplossing”, in plaats van een totale holistische ecosysteembenadering met aandacht voor alle interacties. Bij gangbare voedselproductie beheerst de mens de natuur, of domineert het zelfs (of denkt dat te kunnen). Niet zo bij permacultuur. Permacultuur observeert de natuur en tracht er op een slimme manier op in te spelen, ermee samen te werken. Een voedselproductiesysteem binnen een permacultuurontwerp is eigenlijk participant van het natuurlijke ecosysteem.

Patroonherkenning

Dus ja, permacultuur vertrekt vanuit een andere grondhouding ten aanzien van de natuur dan de gangbare landbouw. Samenwerken met de natuur versus domineren en beheersen. Domineren en beheersen gaat gepaard met een diep geloof in de eindeloze mogelijkheden van het kennen en kunnen van de mens om eventuele ongunstige neveneffecten van z’n werkwijze te kunnen compenseren met nog meer ingrepen, nog meer technologie. Als participant stelt de mens zich veel bescheidener op, en zoekt hij de oplossingen in de patronen en interacties die zich binnen de natuur zelf voordoen.

Contextblindheid

Beide grondhoudingen, de dominator/heerser enerzijds en de participant anderzijds gaan telkens beroep doen op een andere soort wetenschap. Permacultuur gaat, bij voedselproductie, eerder beroep doen op wetenschappelijke kennis over de bodem, de biodiversiteit en het ecosysteem in z’n totaliteit. Helaas zetten overheden, laat staan bedrijven, veel te weinig in op dergelijke wetenschappelijke kennis. Voor bedrijven is het economisch niet interessant om in te zetten op zelfregulerende voedselproductiesystemen. Daar verdienen ze tenslotte niets aan. En wetenschappelijke instellingen zijn, als gevolg van de steeds sterker worden neoliberale ideologie van onze overheden, ook steeds meer afhankelijk van bedrijven voor hun financiering. Voedselproductie gebaseerd op de dominator/heerser grondhouding doet liever beroep op de reductionistische wetenschappen waarbij elk probleem geïsoleerd wordt van de context. En vooral waarbij externe inputs (kunstmest, pesticiden, en ggo’s) “nodig” zijn, die algemeen door de chemische bedrijven worden geproduceerd.