Contact Us

Use the form on the right to contact us.

You can edit the text in this area, and change where the contact form on the right submits to, by entering edit mode using the modes on the bottom right. 

28 Vrijheidslaan
Koekelberg, Brussel, 1081
Belgium

+32 497552244

Waarom maken we de socio-culturele en non-profit sector niet Open Source?

Blog

Open blog ter ere van de duurzame revolutie.

Waarom maken we de socio-culturele en non-profit sector niet Open Source?

Yannick Schandené

Organisatiestructuren, samenwerkingen, projectmatige co-creatie, maar ook miscommunicatie en ego-conflicten zijn termen dat binnen het socio-culturele werkveld, de non-profit sector en gesubsidieerde sectoren gemeengoed zijn. Ook al ben je al jarenlang actief binnen deze sectoren, vaak bots je op tegen o.a. logge structuren, protocollaire communicatie, tijdrovende en inefficiënte vergaderingen. Voor velen hoort dit er nu eenmaal bij.

Jammer want het nobele doel om in de eerste plaats de wereld een betere plek te maken, wordt zo tegen gehouden. We durven immers de eigenlijke organisatiestructuur niet meer in vraag te stellen en blijven resoluut zweren bij een onnodig competitieve logica geërfd van de privé sector. Waarom graven we niet dieper in wat filosoof Bernard Stiegler (L’emploi est mort, vive le travail!, 2015 B. Stiegler, A. Kyrou) omvat als “de toekomst van het werk in zijn geheel”: de Open Source.

Sinds enkele maanden kreeg ik de kans om me onder te dompelen in het open source wereldje. Normaal is dit voorbehouden voor computersoftware-specialisten en sedert enige tijd ook hardware makers. Toch kon ik via het project POC21 (een 5 wekend durend innovatiekamp) een glimp opvangen van een hele reeks methodes en systemen die eigenlijk perfect toepasbaar zijn binnen de non-profit en het socio-culturele veld.

Wat is Open Source?

Het is moeilijk om de complexiteit van het Open source principe exact te omvatten in een beschrijving, maar dit is misschien een goed startpunt:

Projecten gelabeld onder Open Source geven mee dat hun broncode vrij te gebruiken is voor iedereen die ermee aan de slag wil. Iederen mag het aanpassen en verbeteren, of gebruiken om aan een eigen project te werken. Soms kan de initiatiefnemer wel vastleggen dat de code niet mag gebruikt worden voor winstgevende doeleindes of dat elke aanpassing ook gerefereerd moet worden. Het meest gekende voorbeeld is het besturingsprogramma Linux.

Makers, programmeurs, uitvinders die aan de slag gaan met Open Source zien er snel de voordelen van in. Het systeem is zo gebouwd dat informatie zo efficiënt mogelijk doorstroomt. Dit bevordert onderzoek en documentatie. Dankzij een open communicatie ontmoet je ook gelijkgezinden die als doel hebben een gezamenlijk idee tot een goed eind te brengen, los van de persoonlijke belangen. Je bespaart zo veel tijd, geld en grondstoffen. Bovendien kom je ook sneller tot een eerste resultaat. Door de veelheid aan projecten en mogelijke samenwerkingen waar je kan aan deelnemen, kan je op korte tijd heel wat ervaring opdoen. Die ervaring staat centraal om daarna weer grotere én complexere problemen aan te pakken. Ten slotte wordt falen omarmd als een essentieel deel van het groeiproces.

Naast praktische voordelen biedt Open Source ook waardes aan die we nergens binnen de competitieve marktlogica terugvinden: openheid, gelijkheid, vertrouwen, gemeenschap, samenwerking en nuttigheid. Natuurlijk komen ze er niet van de ene dag op de andere. Het is een werk van transitie en stap voor stap de grenzen van je eigen gedachten verleggen. Uiteindelijk zijn het waardes die sterk overeenkomen met de visie van de socio-culturele en non-profit sector. Dus waarom kiezen we resoluut niet voor andere organisatiestructuren en –methodieken die veel dichter aanleunen bij de belangen die we willen verdedigen in onze projecten?

We moeten het warme water niet steeds opnieuw uitvinden

De non-profit en socio-culturele sector is - ondanks beperkte middelen - een broedplaats van mensen met goeie wil en frisse ideeën. Onvermoeid blijven deze sectoren zoeken naar nieuwe mogelijkheden. Er worden honderden evenementen georganiseerd waar tientallen organisaties samenwerken. Toch blijven er van al deze evenementen en projecten maar enkelen overeind na enkele jaren. Het overgrote deel blijft steken bij een eerste samenwerking. Uren worden geïnvesteerd in het opstarten, het uitkiezen van partners en het uitzoeken naar de beste manier om alles te organiseren. Soms helpt een collega wel bij de start, maar raad vragen aan onbekende via het internet of je plannen vanaf het eerste moment openlijk meedelen is not done. Je zou toch niet willen dat iemand anders met het idee en de fondsen gaat lopen?

Het is die logica dat we moeten doorprikken door onze draaiboeken en ervaringen te delen op centrale platforms. Zo creëren we de mogelijkheid om snellere samenwerkingen te doen ontstaan en een community op poten te zetten van makers van een betere maatschappij. Waarom zou ik in mijn hoekje werken aan een project dat misschien beter wordt uitgewerkt door iemand anders en die nood heeft aan extra mankracht.

Wat zijn we met de concurrentie en marktlogica, ego’s en intellectueel eigenaarschap als ons hoogste doel is: Meer samenwerking en sterkere connecties creëren in de maatschappij. Zouden we dan niet beter het goede voorbeeld geven en allemaal open source gaan?

De eerste stap zetten is niet makkelijk, want het is een sprong in het onbekende waar alles minder tastbaar is en waar kaders nog niet duidelijk gevormd zijn. Maar probeer anders de volgende oefening: in de plaats van steeds opnieuw een nieuw project op te zetten, probeer je innovatief idee eerst te koppelen aan een gelijkaardig project. Contacteer ze, zie of je hun basis niet kan gebruiken om het lokaal ergens anders toe te passen of kunt aanhaken met je eigen aanvulling. Leren loslaten van alleenrecht over een idee of concept ten voordele van de maatschappelijke belangen.  

We kunnen zoveel leren van elkaar en open source is daar de perfecte tool voor. Dankzij Open Source methodieken kunnen veelbelovende platformen en ideeën pas echt tot stand komen. Het kan het ware potentieel van deeleconomie tot stand doen komen en de felbegeerde publieke ruimte genoeg data voorzien om efficiënt gebruikt te worden. Het is de eerste bouwsteen die de solidaire maatschappij van de toekomst misschien terug mogelijk maakt. En dat zal gebeuren met vallen en opstaan, met fouten en slechte keuzes, maar ach we zijn mensen. Laten we het dan ook menselijk houden. Samen open sourcen is de boodschap!